MAKALELER


İNFERTİLİTE (KISIRLIK) NEDİR ? < GERİ

Sosyal Medyada Paylaş

Bir çiftin belirli bir süre korunmasız ilişkide bulunduğu halde hamile kalamama durumudur.
Bu süre 35 yaş altında 1 yıl, 35 yaş üstünde 6 aydır.
Günümüzde çiftlerin %15'inde infertilite sorunu bulunduğu kabul edilmektedir.

Tüp Bebek Aşamaları

İnfertil çiftlerin yapılan muayene ve tetkiklerinde kadın, erkek yada her ikisinde de sorun bulunabilir. İnfertil çiftlerin yaklaşık %20'sinde tüm tetkikler normal bulunabilir ve bu duruma açıklanamayan infertilite denir. İnfertil çiftlerin tedavisinde öncelikle soruna yönelik yaklaşımlar, sorunun tesbit edilemediği durumlarda ise yardımcı üreme teknikleri kullanılır.

KADINLARDA İNFERTİLİTE NEDENLERİ

Yumurtalıklardan kaynaklanan problemler

Normal koşullarda her öncü yumurtalardan biri gelişip büyüyerek çatlar ve yumurtlama (ovulasyon) oluşur. Yumurtlamanın olmaması adet düzensizlikleri ve infertilitenin en önemli nedenlerindendir. Adet görüldüğü halde yumurtlama olmayabilir. Polikistik yumurtalık sendromu ve endometriozis gibi hastalıklar yumurtlamayı bozabilir. Beyinden salgılanan prolaktin ve TSH hormonlarındaki düzensizlikler de yumurtlamanın bozulmasına neden olur. Yumurtlamanın olmadığı saptanırsa öncelikle yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılır ve bu tedavi sonucunda %80 kadında yumurtlama gerçekleştirilebilir.

Tüplere ait problemler

Yaklaşık infertilite nedenlerinin %35’ini oluşturur. Daha önce geçirilmiş üreme organı enfeksiyonları, tüberküloz, batın içi operasyonlar (dış gebelik, sezaryen, apendisit op vb) tüplerin etrafında ve içinde yapışıklıklara neden olarak tüplerin fonksiyonunun bozulmasına neden olabilir. Tüplerin açıklığı HSG denen radyolojik yöntemle saptanabilir. Bu yöntem bir tanı metodu olmasına rağmen bazen radyoopak maddenin basınçla geçişi sonrası mukus tıkaçları açılabilir ve kendiliğinden gebelikler oluşabilir. İleri derecede hasara uğramış tüplerde gebelik şansı oldukça az olup bu durumda uygun tedavi tüp bebek yöntemidir.

dr-aytug-infertiliteyi-anlatiyor dr-aytug-infertiliteyi-anlatiyor


dr-aytug-infertiliteyi-anlatiyor dr-aytug-infertiliteyi-anlatiyor

Rahim kaynaklı problemler

dr-aytug-infertiliteyi-anlatiyor Rahimin yapısal problemleri doğuştan ya da sonradan gelişen problemler olabilir. Embriyonun tutunup gelişmesini sürdürebilmesi için endometrium denen rahim zarının uygun olması yeterli kalınlıkta olması gerekir. Polip, myom, rahimiçi yapışıklılar gibi durumlar embriyonun yerleşmesini engellerler. Rahim içi problemleri en iyi histeroskopi denen yöntemle tanınıp tedavi edilebilir.

Rahim ağzı problemleri

Rahim ağzı salgısında, sperm yüzeyinde, seminal sıvıda ya da bu sayılan yapıların hepsinde spermleri öldüren ya da hareketsiz kılan salgılar(antikorlar) bulunabilir. Bu durumda en basit tedavi aşılama olarak adlandırılan yıkanmış, hazırlanmış, yoğunlaştırılmış spermlerin doğrudan rahim içine verilmesidir. 35 yaş altında 4 kez, 35 yaş üzerinde 2 aşılama uygulandığı halde gebelik elde edilemiyorsa tüp bebek ve mikroenjeksiyon gibi yöntemlere geçmek gerekir.

Karın zarını ilgilendiren problemler

Enfeksiyon, geçirilmiş operasyon ve endometriozis karın zarında yapışıklık oluşturabilir ve yumurtanın tüpler tarafından tutulmasını bozabilir. Laparoskopi denen endoskopik yöntemle bu yapışıklıkların hem tanısı hem de tedavisi yapılabilir.

Açıklanamayan infertilite

Yapılan tüm testlere rağmen infertilite sebebinin belirlenemediği durumlardır. Bu durumda yumurtlamayı uyarıcı tedaviler ve aşılama uygulanabilir fakat başarı şansı düşüktür. Açıklanayan infertilite durumunda infertilite süresi uzadıkça hamilelik şansı azalır. Bu nedenle infertilite tedavi basamakları zaman geçirmeden uygulanmalıdır.

Yaş faktörü

Gebelik için en uygun yaş 20-30 yaşları arasıdır.

Normal koşullarda korunmayan çiftin 1 yıl sonunda hamile kalma şansı %80, 2. yılda %10, 3. yılda %1,2, 4.yılda %0,6 dır. Kadın yaşı ilerledikçe hamile kalma ihtimali azalır. Özellikle 40 yaşından sonra hamilelik şansı ileri derecede azalır. Adetler düzenli olsa bile hamilelik ihtimali %10’un altına iner. Bunda yumurtalık kapasitesinin azalması, yumurta kalitesinin azalması ve endometriumun embriyoyu tutucu özelliklerinin azalması etkendir. Gebelik oluştuğunda da ileri anne yaşına bağlı olarak kromozom anomalileri ve düşük riski artar.

İNFERTİLİTE (kısırlık) TEDAVİSİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER

Aşılama (İntrauterin inseminasyon- IUI)

Bu yöntemle önce ilaçlarla yumurtalıklar uyarılır. Follikül adı verilen yumurta keselerinin boyutu belli büyüklüğe ulaşınca çatlama iğnesi uygulanır. Çatlatma iğnesinden belli zaman sonra androloji laboratuarında hazırlanan, yoğunluğu arttırılan sperm örneği jinekolojik muayene pozisyonunda ince bir kanül yardımıyla doğrudan rahim içine verilir.

Tüp Bebek (Invitro fertilizasyon -IVF)

Aşılamada olduğu gibi belli ilaçlarla yumurtalıklar uyarılarak bu kez çok sayıda yumurta gelişimi sağlanmaya çalışılır. Yumurtalar çatlamadan önce hafif bir anestezi altında ultrason yardımıyla folliküller içindeki yumurtalar toplanır. Laboratuar ortamında her yumurtanın etrafına 50.000-100.000 arasında sperm konularak döllenmenin oluşması beklenir. Döllenme oluştuğunda bölünmeler takip edilir ve en iyi 3 embriyo jinekolojik muayene pozisyonunda ultrason eşliğinde rahim içine transfer edilir.

Mikroenjeksiyon (İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu-ICSI)

Döllenme aşamasına kadar tüm basamaklar tüp bebek uygulamasında olduğu gibidir. Bu yöntemde farklı olarak toplanan her bir yumurta içine sperm mikroskop yardımıyla yerleştirilir. Bu yöntemle çok az sayıda spermi olan kişilere bile tüp bebek işlemi uygulanmış olur. Elde edilen embriyolardan en iyi 3 tanesi rahim içine yerleştirilir.

Embriyo Dondurma (Cryopreservation)

Tüp bebek ve mikroenjeksiyon yöntemleriyle elde edilen embriyoların transfer sonrasında kalanları özel yöntemlerle dondurularak saklanabilir. Bu sayede gebeliğin oluşmadığı ya da oluşsa bile daha sonra tekrar gebelik isteyen kişilerde yumurta uyarıcı ilaçlar kullanılmaksızın ve yumurta toplama işlemleri yapılamaksızın yeni denemeler yapılabilir.

Embriyo Traşlama (Asisted Hatching)

Oluşan embriyoların duvarının mikroskop altında inceltilmesi işlemidir. Bu yöntemle embriyoların rahim duvarına tutunmasının daha kolaylaştığı düşünülmeltedir. İleri yaşlardaki hastalarda, kalın duvarlı embriyolarda ve tekrarlayan IVF başarısızlıkları olanlarda kullanılır.

Testiküler Sperm Aspirasyonu (TESA)

Menide sperm bulunmadığı durumlarda ya sperm üretiminin olmadığı ya da sperm kanallarının tıkalı veya gelişmemiş olduğu düşünülür. Kanalların gelişmemeiş ya da tıkalı olduğu durumda testislerden sıvı çekilip sperm hücresi bulununup bulunmadığı araştırılır. Bu yöntemle elde edilen spermler mikroenjeksiyon yönteminde kullanılarak gebelik elde edilmeye çalışılır.

Testiküler Sperm Ekstraksiyonu (TESE)

TESA yönteminden sonuç alınmadığında veya sperm üretiminin çok az olduğu durumlarda testislerde cerrahi müdahale ile parça alınması yöntemidir. Bu şekilde elde edilen spermler ICSI yönteminde kullanılır.

İNFERTİLİTE TEDAVİSİ NASIL UYGULANIR

Ön Görüşme

Bu görüşmede tüp bebek doktorunuz daha önceden yapılmış tüm tetkikleri ve tıbbi öykünüzü inceleyerek sizin için uygun tedavi yöntemleri kararlaştırılır. Gerektiğinde ilave tetkikler istenebilir. Bütün incelemeler sonucunda tüp bebek gerekliliğine sizinle beraber karar verilir.

Tedaviye Hazırlık

Tüp bebek kararı verilen hasta tüp bebek doktoru tarafından muayene edilir, ultrason yapılır. Sperm analizi, hormon testleri ve rahim filmi gibi testler gerekli görüldüğü durumlarda tamamlanır. Bu hazırlıklar bir adet döneminde tamamlanıp bir sonraki adet döneminde tedaviye başlanır.

Tedavi Aşamaları

Adetin ilk günü hasta tarafından merkez aranarak adetin 2. ya da 3. günü için randevu alınır. Bu muayenede rahim ve yumurtalıklar değerlendirilip tedaviye engel bir durum olup olmadığı araştırılır. Hastaya tüp bebek hemşiresi tarafından kullanacağı ilaçlar ve kullanma şekilleri ayrıntılı olarak anlatılıp öğretilir. Yeni geliştirilen ilaçlar sayesinde tedavi süresince hasta kendi enjeksiyonlarını kendisi ya da yakını evde bir sağlık personeline ihtiyaç duymaksızın uygulayabilir. Hasta uygun aralıklarla kontrole çağrılır. Toplam yaklaşık 4-6 kontrolle folliküller toplanacak büyüklüğe gelir. Zamanı geldiğinde çatlatma iğnesi yapılarak yumurtalar çatlamadan anestezi altında ultrason kılavuzluğunda tüm follikül sıvıları çekilerek yumurtalar toplanır. Aynı gün erkekten sperm alınarak mikroenjeksiyonlar yapılır. Embriyoların döllenmesi ve bölünmesi takip edilerek 2.-3. veya 5. gün transfer yapılır. yumurta sayısı çok az olanlarda ya da döllenme olmayanlarda transfer yapılamayabilir. Tüm bu tedavi adet başlangıcından itibaren 14-16 günde tamamlanır. 13 gün bekleme süresinde progesteron desteği için vaginal jel kullanılır. 13. günün sonunda kanda gebelik testi olarak bilinen beta HCG yapılır. Test pozitif bulunanlarda gebeliğin normal seyredip seyretmediğini anlamak için 2 gün sonra test yenilenir. Gebelik elde edilemeyen hastalar 1 hafta sonra negatif görüşmeye çağrılarak hastanın dosyası tedavi şekli ve seyri incelenerek sonraki tedaviler için program yapılır.

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİNİN RİSKLERİ

Tedavide kullanılan ilaçlar bazı kişilerde baş ağrısı, göğüslerde hassasiyet, yorgunluk, sıcak basması, sinirlilik, bulantı gibi yan etkiler yapabilir. Bazı kişilerde hiperstimulasyon olarak adlandırılan bir tablo oluşabilir. Yumurtalık ve karın bölgesinde ağrılar ve karında sıvı birikmesi olabilir. Tablonun şiddetlendiği durumda nefes darlığı gelişebilir. Hiperstimulasyon genel bakım prensipleriyle zaman içinde iyileşir. Gebelik oluştuğunda tablonun düzelmesi gecikebilir. Çoğul gebelik normal gebeliklere göre daha sık görülür.Bunun nedeni 3 ya da 4 embriyo transfer edilmesidir. Embriyolardan 3 'ünün tuttuğu durumlarda 9-11. haftalarda iğne ile gebelik keselerinden birine girilerek embriyo sayısı 2 'ye düşürülür. Başarısız tüp bebek denemelerinden sonraki dönemlerde adet düzensizlikleri görülebilir. Yapılan çalışmalarda tüp bebek tedavisinden dolayı yumurtalıkların uyarılmasının daha sonra yumurtalık kanseri riskini arttırmamış olduğu gösterilmiştir. Tüp bebek uygulamalarından doğan bebeklerin doğal yolla oluşan bebeklerden anomali riski yönünden farklı olmadığı gösterilmiştir.

Tüp Bebek Tedavisi Tüp Bebek Aşamaları Aşılama(IUI) Embriyo Dondurma Mikro Enjeksiyon Yöntemi Cerrahi Uygulamalar Tedavinin Kesilmesinin Nedenleri Tüp Bebek Tedavisinin Riskleri Başarıyı Artıran Yöntemler İkinci Bebek Hayal Değil
-------------------------------

Kısırlık Nedir ? Yumurtlama Bozukluğu Nedir ? Neden Çocuğunuz Olmaz ? Kişiye Özel Tedavi Nedir ? Erkek Kısırlığında Genetik Tanı Erkek İnfertilite Testleri Kadın İnfertilite Testleri Embriyo Hakları Nelerdir ?
Sosyal Medyada Paylaş
Tüp Bebek Doğum tupbebek@draytug.com
Tüp Bebek Doğum 0532 755 98 76 (pbx)

Copyright © 2014. Tüm Hakları Saklıdır